سنت پيامبر(۴)

ادامه از موضوع ازدواج
آسيب‌شناسي ازدواج جوانان
انقلاب صنعتي از ديدي نوعي هنجار بود كه شعاع تركش آن چه در جنبه مثبت و چه در جنبه منفي، متوجه خانواده‌ها شد و شدت آن به گونه‌اي بود كه بايد گفت همه نظام‌ها، آيين‌ها و ارز‌ش‌هاي آن به زير سوال رفت.
در شرايط موجود خانواده‌ها، ما امروز با دو سري از اثرات مثبت و منفي مواجهيم:

الف- در جنبه مثبت:
تحولات ناشي از صنعت آثار مثبت بر خانواده‌ها گذاشته كه برخي از آنها عبارتند از: حذف مسئله طبقه در ازدواج و بيرون آمدن از حالت ازدواج درون طبقه‌اي و درون گروهي، آزادي پسران و دختران در انتخاب هسمران آينده كه ديدگاه اسلام نيز در اين عرصه نظري مثبت است انتخاب بر اساس شرايط فرهنگي خود در جهت رفتار و ذوق شخصي، حذف آداب و رسوم زائد كه در مواردي مانع ازدواج به حساب مي‌آمدند، خروج از حالت‌هاي تحميلي و مصحلت كه در گذشته از سوي پدران، روساي قبايل صورت مي‌گرفت، گرايش به سوي كاهش حجم خانواده و حتي صورت هسته‌اي يافتن و بلاخره آن كاسته شدن از ميزان وابستگي‌ها.
ب- در جنبه منفي
در اين عرصه از عوارض بسياري مي‌توان نام برد:
¦ بروز ناامني‌ها در اثر از هم گسستگي پيونده مهر ¦ كاهش روابط بين والدين و اعضا خانواده.
¦ جدايي فرهنگي بين والدين و نسل‌ها ¦ افزاش سن در تشكيل خانواده
¦ توسعه ناسازگاري‌ها ¦ بالا رفتن آمار طلاق
¦ دلزدگي‌ها از همسر به علت تنوع در زرق و برق، سستي عواطف فرزندان
۱. عدم تعادل در وضعيت ازدواج
با نگاهي كلي به متوسط نرخ رشد سالانه جمعيت كشور طي چهار دهه اخير مشاهده مي‌شود كه رشد جمعيت در ايران با تغييرات قابل توجهي همراه بوده است جدول شماره ۱ متوسط نرخ رشد سالانه جمعيت كشور را در مقاطع انجام سرشماري‌هاي عمومي نفوس و مسكن بين‌ سال‌هاي ۱۳۳۵ تا ۱۳۷۵ نشان مي‌دهد.
جدول شماره ۱
دوره متوسط نرخ رشد سالانه جمعيت (درصد)
۴۵-۱۳۳۵ ۱/۳
۵۵- ۱۳۴۵ ۷/۲
۶۵- ۱۳۵۵ ۹/۳
۷۰- ۱۳۶۵ ۵/۱

مشاهده مي‌شود كه تحولات جمعيتي در ايران طي دهه گذشته از الگوي يكنواختي تبعيت نكرده و داراي فراز و نشيب‌هاي قابل توجهي بوده است. جمعيت ايران در دهه ۶۵-۱۳۵۵ با نرخ رشد سالانه بسيار بالايي افزايش يافته است. بايد توجه داشت كه از مرگ و مير و مهاجرت افراد ۱۰ تا ۲۰ ساله در سال ۱۳۷۵ صرف نظر كنيم همان تعداد دختران و پسران كه در سال ۱۳۷۵ درگروه سني ۱۰ تا ۲۰ ساله سرشماري شده‌اند، در حال حاضر در سنين بين ۱۶ تا ۲۶ سال هستند.
از آنجايي كه بر اساس اطلاعات سرشماري سال ۱۳۷۵ ميانگين سن ازدواج براي زنان برابر با ۴/۲۲ سال و براي مردان ۶/۲۵ سال برآورد شده است مشاهده مي‌شود كه قسمتي از افراد گروه سني ۱۰ تا ۲۰ ساله در سرشماري سال ۱۳۷۵ وارد سن ازدواج شده‌اند و بقيه نيز طي سال‌هاي آتي به تدريج به سن ازدواج وارد مي‌شوند به دليل عدم تعادل در سنين آنها مازادي از دختران مجرد باقي مانده‌اند.
اطلاعات موجود نشان مي‌دهد در هر مقطع تعداد دختراني كه به سن ازدواج رسيده‌اند بيش از تعداد پسراني است كه در سنين ازدواج قرار دارند و اين عدم تعادل در تعداد دختران و پسران موجود در سنين ازدواج در تمامي اين گروه‌هاي سني ديده مي‌شود. عدم تعادل را مي‌توان به وضوع در تعداد دختران و پسران موجود در سنين ازدواج مشاهده كرد.
جدول شماره ۲ تعداد دختران و پسران ۱۰ تا ۲۰ ساله در سال ۱۳۷۵ را بر اساس نتايج سرشماري نشان مي‌دهد.
سن زنان مردان
۲۰ ۵۹۶۸۳۲ ۵۴۲۸۱۶
۱۹ ۶۰۰۳۶۹ ۵۶۳۲۳۸
۱۸ ۶۶۰۸۴۹ ۶۶۱۹۵۹
۱۷ ۶۹۸۲۲۷ ۷۱۷۲۱۱
۱۶ ۷۵۹۲۲۹ ۷۸۶۷۶۲
۱۵ ۸۱۶۹۹۷ ۸۵۰۷۰۵
۱۴ ۸۲۱۷۸۹ ۸۵۳۷۵۵
۱۳ ۸۶۴۷۳۴ ۸۹۷۶۱۵

به منظور بررسي اين عدم تعادل در تعداد دختران و پسراني كه در سنين ازدواج قرار دارند از شاخص كمكي نسبت جنسي ازدواج (Marriage Sex Ratio) استفاده مي‌كنيم. در اين شاخص m، تعداد مردان x ساله و F تعداد زنان x-n ساله است. متغير n نشان دهنده متوسط اختلاف سن مردان و زنان در هنگام ازدواج است. جدول مشاره ۳ اطلاعات مربوط به متوسط سن در اولين ازدواج براي مردان و زنان و همچنين متوسط اختلاف سن ازدواج طي چند دهه گذشته را در ايران نشان مي‌دهد.
جدول شماره۳
متوسط سن و متوسط اختلاف سن ازدواج مردان و زنان در ايران
سال ميانگين سن در اولين ازدواج براي مردان ميانگين سن در اولين ازدواج براي زنان متوسط اختلاف سن ازدواج زن و شوهر
آبان ۱۳۵۵ ۱/۲۴ ۷/۱۹ ۴/۴
مهر ۱۳۶۵ ۶/۲۳ ۸/۱۹ ۸/۳
آبان ۱۳۷۵ ۶/۲۵ ۴/۲۲ ۲/۳

در اين جدول متوسط اختلاف سن ازدواج زن و شوهر بين سال‌هاي ۱۳۵۵ تا ۱۳۷۵ از ۴۰/۴ به ۸/۳ و پس از آن به ۲/۳ سال كاهش يافته است با استفاده از فرمول MSR۲ مشاهده مي‌‌شود كه نسبت سني ازدواج در هر دو حالت پايين‌تر از ۱۰۰ است و حتي در مقاطعي به كمتر از ۷۰ مي‌رسد. اين شاخص به وضوح كمتر بودن تعداد پسران موجود در سنين ازدواج نسبت به تعداد دختراني كه در سنين ازدواج هستند را نشان مي‌دهد. از طرفي با مقايسه دو شاخص تعريف شده براي نسبت جنسي ازدواج مشاهده مي‌شود كه در حالي كه متوسط اختلاف سن ازدواج زن و شوهر بيشتر است، عدم تعادل ايجاد شده در تعداد دخعتران و پسران موجود در سنين ازدواج نيز بيشتر خواهد شد. بنابراين اگر تمامي پسراني كه به سنين ازدواج مي‌رسند، اقدام به ازدواج كنند، تعدادي از دختران، به صورت مازاد، مجرد باقي مي‌مانند.
بر اساس آمار مربوط به ازدواج دختران (برنامه ملي جوانان ۱۳۸۱ و ۱۳۸۳)
۱ ميانگين سن اولين ازدواج مردان در سال ۱۳۶۵، ۶/۲۳ درصد بوده كه در سال ۱۳۷۵ به ۶/۲۵ درصد افزايش يافته است.
۲. ميانگين سن اولين ازدواج زنان در سال ۱۳۶۵ به ۸/۱۹ درصد بوده كه در سال ۱۳۷۵ به ۴/۲۲ درصد رسيده است.
بر اساس اين سند ملي در سال ۱۳۹۰ تعداد جمعيت پسران و دختران جوان به گونه‌اي تغيير خواهد كرد كه در آن سال تعداد ۷۹۰۰۴۲ نفر از پسران آماده ازدواج مازاد خواهند بود
۲. سن ازدواج بالا رفته است
جدول شماره ۴
ميانگين سن در اولين ازدواج بر حسب جنس در نقاط شهري و روستايي
سال مرد زن تفاضل سن در اولين ازدواج
۱۳۴۵ ۰/۲۵ ۴/۱۸ ۶/۶
۱۳۵۵ ۶/۲۳ ۸/۱۹ ۴/۴
۱۳۶۵ ۶/۲۳ ۸/۱۹ ۸/۳
۱۳۷۰ ۶/۲۴ ۹/۲۰ ۷/۳
۱۳۷۵ ۶/۲۵ ۴/۲۲ ۳
واقعيت آن است كه متوسط سن ازدواج جوانان از سال ۱۳۴۵ به بعد رو به فزوني نهاده است.
۳. ديدگاه جوانان درباره ازدواج
جوانان درباره ازدواج و موانع آن ديدگاه‌هاي خاص خود را دارد در يك گزارش ملي كه توسط سازمان ملي جوانان منتشر شده است.
موانع ذيل براي ازدواج از سوي جوانان مطرح است:
¦ ترس از مشكلات و سختي‌هايي كه ممكن است بعد از ازدواج پيش آيد
¦ نداشتن شغل
¦ نبودن امكان آشنايي با جنس مخالف در قبل از ازدواج
¦ ناتواني مالي والدين در تدارك ازدواج براي فرزندان
¦ وابستگي شديد به خانواده
¦ ترس از محدود شدن آزادي‌هاي فردي پس از ازدواج
¦ محدود بودن دايره انتخاب همسر
¦ وجود آداب و رسوم دست و پاگير و بي‌فايده
¦ عدم امكان تهيه مسكن مناسب
¦ ترس از قطع رابطه با دوستان پس از ازدواج
¦ ناتواني فرد در برقراري ارتباط اجتماعي جنس مخالف
¦ فراهم نبودن جهيزيه و وسايل زندگي
¦ تحميلي شدن مراسم مختلف مربوط به ازدواج
¦ نبودن حس مسئوليت‌پذيري
¦ نداشتن توانايي مالي كافي براي ازدواج
¦ ترس از محدود شدن امكان پيشرفت و ترقي پس از ازدواج
¦ آزاد نبودن در انتخاب همسر
¦ پيدا نكردن فردي كه به عنوان همسر داراي خصوصيات دلخواه باشد
¦ فقدان عشق و علاقه لازم به شخص خاصي براي ازدواج
¦ ارضاء نياز جنسي خارج از چارچوب ازدواج
¦ سخت‌گير بودن در انتخاب همسر
¦ بي‌برنامه بودن در زندگي
¦ بي علاقه بودن نسبت به بچه‌دار شدن
¦ عدم بلوغ شخصيتي كافي در فرد
¦ نداشتن اعتماد به جنس مخالف
¦ ناتواني والدين در راهنمايي براي ازدواج
¦ اولويت دادن به تحصيل
¦ وجود ملاك‌هاي سخت‌گيرانه خانواده براي ازدواج
¦ ترس از عدم موفقيت در برقراري رابطه مناسب با خانواده همسر
¦ ترس از تغيير شهر محل زندگي
¦ نقص جسماني
¦ وجود خواهر يا برادر بزرگتر كه هنوز ازدواج نكرده است.
¦ ترس از ازدواج به دليل تجربه‌هاي ناموفق ديگران
¦ نداشتن ثبات شغلي (پسران جوان)
¦ ترس از مخالفت همسر با اشتغال فرد (دختران جوان)
¦ شرط دست و پاگير خانواده دختر (پسران)
¦ نداشتن كارت پايان خدمت يا معافيت (پسران)
در يك تحقيق ميداني ديگر موانع ازدواج از ديدگاه‌ جوانان مورد بررسي و پژوهش ميداني قرار گرفته ۷۷ درصد جوانان، سنگين بودن مهريه‌ها، ۹۰ درصد نداشتن شغل، ۶۲ درصد نداشتن مسكن، ۷۵ درصد مشكل تهيه جهيزيه را مانع اصلي ازدواج دانسته‌اند.
۴.موانع راه
۷۷ درصد جوانان، سنگين بودن مهريه، ۹۰ درصد نداشتن شغل، ۶۲ درصد نداشتن مسكن و ۷۵ درصد مشكل تهيه جهيزيه را مانع اصلي ازدواج مي‌دانند. همچنين ۵۳ درصد از اين پاسخگويان اظهار مي‌دارند كه ازدواج يك بار اتفاق مي‌افتد بنابراين بهتر است مراسم آن، تا حد امكان باشكوه برگزار شود.
۵. ايده‌آل‌هاي جوانان در امر ازدواج
۱- ۷/۵۷ درصد پاسخگويان مجرد اظهار داشته‌اند كه براي شروع زندگي مشترك، مسكن مستقل شخصي (ملكي) لازم است و ۴/۱۵ درصد ديگر، مسكن اجاره‌اي يا رهني را كافي دانسته‌اند.
۲- ۵۰ درصد مجردان، اهيمت جهيزيه را براي ازدواج در حد زياد و خيلي زياد ارزيابي نموده‌اند و اعتقاد داشته‌اند بهترين راه يا راه‌هاي تامين هزينه‌هاي مربوط به تامين هزينه از سوي والدين، پس انداز و توان شخصي و وام گرفتن از بانك‌ها و صندوق‌هاي قرض‌الحسنه است.
۳- از ديدگاه پاسخگويان، بهترين راه يا راه‌هاي تامين هزينه‌هاي جشن و خريد ازدواج به ترتيب پس‌انداز و توان مالي شخصي، تامين هزينه‌ از طرف والدين، وام گرفتن از بانك‌ها و صندوق‌هاي قرض‌الحسنه و تامين هزينه‌ از طرف ديگر اعضاي خانواده يا فاميل است.
(منبع: گزارش ملي ازدواج، سازمان ملي جوانان، انتشارات سازمان ملي جوانان)
۶. نامعين بودن راهبرد حكومت
حاكميت فقط در قوانين برنامه و بودجه موادي را در لابلاي ساير مواد بودجه در خصوص ازدواج آورده است و از زاويه بودجه به آن نگاه كرده است در ماده سه قانون پرداخت پاداش پايان خدمت و بخشي از هزينه‌هاي ضروري به كاركنان دولت مصرب ۲۶/۲۷۵ و ماده ۸۵ و بند الف تبصره هشت قانون بودجه سال ۸۱ به اين موضوع پرداخته است. حكومت هنوز در خصوص ازدواج آسان، ازدواج آگاهانه، ازدواج سنتي، ازدواج موقت برنامه و راهبرد ندارد و اين ازدواج‌ها هنوز از لحاظ قانوني در معرض شكست قرار دارند.
۷. نامشخص بودن مسئوليت‌ها و تقسيم وظايف دستگاه‌ها
هنوز در كشور ما دستگاه‌ مشخص و منسجمي براي ازدواج تعيين نشده است كميته امداد امام خميني، بنياد شهيد، N.C.Oها، صدا و سيما، سازمان تبليغات اسلامي، سازمان تامين اجتماعي، شهرداري‌ها و…
هر كدام از يك زاويه وارد عمل شده‌اند و معلوم نيست در اين ميان در خصوص ازدواج چه جايگاه و مسئوليتي دارند.
۸. سوق دادن اعتبارات محدود به سمت فعاليت‌هاي كوچك و كم‌اثر
از آسيب‌هاي عمده موجود در جامعه در امر ازدواج جوانان سوق دادن اعتبارات محدود به سمت فعاليت‌هاي كوچك و كم اثر مي‌باشد.
۹. نا بساماني‌هاي موجود در رابطه با خانواده
ما امروزه در مي‌يابيم و كه خانواده‌ها دچار نابساماني‌ و درگيري هستند. در رابطه با خود و فرزندان مسائل و دشواري‌هايي دارند.
روابط‌شان سست و متزلزل است و از صفا و صميميت و در نتيجه آرامش و سكون واقعي خبري نيست.
زن و شوهر ظاهرا در كنار يكديگرند ولي وضع حيات‌شان آنان را چون دو بيگانه در كنار هم قرار داده است. آمار طلاق سرسام آور است و زن و مرد با اندك بهانه‌اي رشته حيات خانوادگي را از هم مي‌كشند. فرزندان مهر و عطوفت لازم را از خانواده‌ها به دست نمي‌آورند و در نتيجه اغلب‌شان زود رنج و زودشكن و بي‌عاطفه‌اند.
به علت برخورداري نسل از تربيت صحيح بزهكاري كودكان رو به افزايش است.
به علت آزادي بي‌بند و بار در ارضاي هوس‌هاي جنسي مردان نيازي به ازدواج دائم نمي‌بينند و با ارضاهاي آزاد از مسئوليت اداره خانواده سر باز مي‌زنند.
بر اساس سند برنامه ملي جوانان (۱۳۸۲ و ۱۳۸۳) سازمان ملي جوانان در حدودي تا ۱۰ درصد جوانان كل كشور از كاركرد خانواده خود رضايت ندارند و ۱۸ درصد از جوانان انتظار دارند رفتار اجتماعي والدين آنها بهتر از آن چيزي باشد كه در حال حاضر است!
۱۰. تحصيلات عمومي و عالي
يكي از دستاوردهاي توسعه توجه ويژه دولتمردان آن جامعه به توسعه فرهنگي و ارتقاي تحصيلات در نزد آحاد مردم است. اگرچه اين حركت تاثيرات بسيار مثبتي به همراه دارد ليكن از آنجا كه باعث مي‌شود عملا ۱۲ سال از عمر جوانان صرف آموزش دروس تئوريك گردد سن اشتغال به كار افزايش مي‌يابد و چنين مساله‌اي باعث بالا رفتن سن ازدواج جوانان مي‌گردد. واقعيت اين است كه مساله ورود به دانشگاه و ادامه تحصيل در نزد بسياري از خانواد‌ه‌ها به صورت امري ضروري درآمده است. فرزندان چنين خانواده‌هايي معمولا ترجيح مي‌دهند پس از پايان تحصيلات به ازدواج بيانديشند.
۱۱.طولاني بودن پروسه ازدواج
فرآيند ازدواج در كشور ما طولاني است سنت‌ها و آداب و رسومي كه خيلي از آنها از فرهنگ‌ها و كشورها و ملل خارجي به عاريه گرفته شده است باعث شده‌اند اين فرآيند طولاني و هزينه‌بر باشد.
در اين ميان بي‌تجربگي خانواده‌‌ها، ناهماهنگي تربيتي بين خانواده‌ها بروز بعضي از مشكلات و اختلاف سليقه‌ها باعث بروز تشنجات و اختلافات در ميان خانواده‌هاي عروس و داماد شده و در بعضي از مواقع اين مساله به طلاق مي‌انجامد. در كنار اين معضل صرف هزينه‌هاي گزاف نيز باعث مي‌شود خانواده‌ها و جوانان جرات ورود به اين فرآيند را از دست بدهند.
۱۲.نقص آگاهي عامل تازه‌اي در كاهش ازدواج
به طور كلي اين خصوصيات درگذشته نيز وجود داشته است ليكن امروز بر اثر كثرت و مسايل انتشار اخبار و حوادث و ارتقاء سطح اطلاعات و فرهنگ عمومي و همچنين سن ازدواج، زنان نسبت به گذشته بيدارتر، مشكل شناس‌تر و حقوق آگاه‌تر شده‌اند. اين بيداري و حقوق آگاهي نسبي بيشتر موجب انتقاد و شدت بدگماني و هراس بيشتر زنان از مردان مي‌گردد و به علت همين بيداري‌ها و تساوي جويي‌ها تحملشان نسبت به گذشته كمتر شده است واحيانا در برابر ناملايمات احتمالي زناشويي دست به مقاومت زده و از تن دادن به ازدواج سرپيچي مي‌كنند.
۱۳.ناهماهنگي‌هاي تربيتي دختر و پسر
ناهماهنگي و عدم تناسب تربيتي جوانان دختر و پسر در مساله تجرد نقش بسيار مهمي دارد زيرا تنها برابر ۴/۲ پسران تحصيل كرده ما بايد مجرد بمانند و يا با زنان بي‌سواد ازدواج كنند، زيرا يك جوان تحصيل كرده مي‌داند كه تفاوت سطح تحصيلات ميان او و همسرش احيانا سبب بروز اختلاف در زندگي زناشويي آنان مي‌گردد و باز مي‌داند آنان كه تحصيلاتي بهتر و هماهنگ‌تر دارند احيانا مستقل‌تر از دخالت ديگران بر كنار‌تر و صاحب درآمدي بيشترند و در نتيجه نسبت به يكديگر پر تفاهم‌تر زندگي زناشويي آنان در برابر عوامل مزاحم استوارتر و پايدارتر است.
۱۴.بي‌تجربگي والدين
پدران و مادران ايراني متاسفانه بر اثر تجربه شخصي و نه بر اثر اطلاعات علمي به هيچ وجه قادر به درك جنسي جوانان خود در اين دوره بحراني ۵ ساله نيستند. آنان در برابر طرح آميزش فرزندشان با جنس مخالف و نياز جنسي آنان، بر اساس سنت‌هاي خانوادگي و باورداشت‌هاي اجتماعي مخالف هستند. آنان بر اساس فرهنگ جامعه خود و قضاوت نسل‌هاي حاكم در لفافه اين دستور پرهيز و تحريم پايبند هستند.
۱۵.ناايمني و هراس از زناشويي
در دوره‌هاي تحول، در اجتماعات انتقالي كه همه چيز آنها دستخوش تغيير و دگرگوني است وجامعه در هر مرحله برزخ انتقالي از مرحله‌اي به مرحله ديگر به سر مي‌برد اصولا نگراني‌ها و ناايمني‌هاي مالي، اقتصادي، سياسي، اجتماعي و فرهنگي و غير آن حاكم بر دل‌ها مي‌شود. شرايط و مقتضيات و امكانات اين چنين اجتماعاتي آن چنان سريع و سرسام آور تغيير مي‌كند كه كمتر كسي را نسبت به تصميمات، اظهارات، پيمان‌ها و اقدامات خود مطمئن باقي مي‌گذارد. زناشويي كه اصولا آن را يك نوع بخت‌آزمايي و قمار تلقي كرده‌اند. ناچار از نفوذ اين ناايمني عمومي بر كنار نيست. علاوه بر اين صفات ويژه‌اي بر زناشويي‌هاي ما مرتبت است كه موجب رسوخ بيشتر ناامني در آنها مي‌گردد كه مهمترين اين صفات عبارتند از:
الف- بالا بودن طلاق و امكان زياد جدايي، بين ۴/۱ تا ۵/۱ از زناشويي‌هاي ما منجر به طلاق‌هاي سريع مي‌شود.
ب- چند بانويي، امكان حقوق چند بانويي و تعدد زوجات و وجود هوو رقيب را براي زن قانونا مجاز مي‌دارد.
ج- حق طلاق يك طرفه مرد، عموما اختيار خلاق به طور يك طرفه به دست مرد است مگر آنكه پيشاپيش ضمن عقد شرايطي قائل شوند كه زن نيز از آن برخوردار شود و يا موانعي در تحقق احتمالي حق طلاق مرد ايجاد نمايند.
د- سرنوشت دشوار زنان بيوه، براي اكثر زنان بيوه امكان زناشويي مجدد كمتر است، به طوري كه تحقيقات نشان مي‌دهد در ايران نزديك به ۹۱ درصد از زنان كه بر اثر طلاق يا فوق همسر خود بيوه شده‌اند از زناشويي مجدد محروم مانده‌اند، در صورتي كه نسبت مردان مجرد به علت فوت همسر يا طلاق تنها حدود ۹ درصد بوده است.
۱۶. ناهماهنگي نهادهاي عمومي موضوع ازدواج
مردم از بخش عمومي و دولتي انتظار دارند كه در زمينه توسعه ازدواج و تهسيل تشكيل كانون خانواده پيش قدم باشند و اقدامي ننمايند كه خواسته يا ناخواسته به حركت‌هاي سازنده و مثمرثمر درباره ازدواج خدشه‌دار سازند. اما بي‌توجهي برخي از نهادهاي عمومي و اعمال ضوابط يا انجام اقداماتي كه منافي اين اظهارات، مشاركت مردمي و عمومي را خدشه‌دار مي‌كند.
به عنوان مثال اجازه افزايش اخذ ماليات از تالارهاي عروسي، سالن‌هاي برگزار كننده عروسي باعث مي‌شود مالكين انگيزه لازم براي تاسيس و افتتاح اين گونه سالن‌ها و تالارها را از دست بدهند.
۱۷. آفات ازدواج ديرهنگام
الف- از جهت فيزيولوژي بدن:
انسان در سن خاصي به آن مرحله از رشد فيزيكي مي‌رسد كه بدن او از لحاظ ارگانيك آماده ازدواج است، اما پس از سپري شدن اين سن، شور ونشاط جواني و به تبع آن، آمادگي نسبي فرد براي ازدواج به تحليل مي‌رود. گذشته از اينها كهولت سن چه براي زن و چه براي مرد تغييرات ظاهري را در فيزيك بدن از قبيل چروك دست و صورت و كم مويي و… در پي دارد كه به نوبه خود از موانع ازدواج خواهد بود.
ب- آفات رواني
فرد مجرم، آرامش رواني ندارد. حتي خداوند باري تعالي هم هنگامي كه علت وجودي زوج‌ها را بيان مي‌كند ايشان را به آرامش (سكونت) بشارت مي‌دهد.
از همه مهمتر اينكه ساختار رواني فرد به نحوي است كه هر يك از زن و مرد بدون ديگري در خود كمبودي احساس مي‌كند. شادي‌ها، مرارت‌ها سختي‌ها، دلتنگي‌ها و… بايد با كسي در ميان گذارده شود تا بخشي از بار رواني هر فرد كاسته شود. آيا فرد مي‌تواند هميشه و همه دلتنگي‌هاي خود را به پدر و مادر بگويد؟
در دسترس نبودن گزينه اين دو موجود گران‌بها كه است؟ آيا مي‌توان از كسي به غير از همسر نام برد؟
ج- آفات ديني
معمولا فرد مجرد به دليل رويارويي با مشكلات روزمره فراوران و فقدان تكليه گاهي مناسب به سرعت توكل و اعتماد خود به رحم و عطوفت باري تعالي را از دست مي‌دهد. او عدم موفقيت خود در ازدواج را به اشتباه به خداوند سبحان نسبت مي‌دهد اما فرد با ازدواج به زيبايي‌ها چشم مي‌گشايد و عقيده‌اش دو چندان مي‌شود.
د- آفات اجتماعي
عموا افراد جامعه فرد ازدواج نكرده را موجود ناقص و كماي نايافته مي‌دانند و او را هنوز به اصطلاح مرد يا زن كامل نمي‌دانند.
۱۸.مساله مسكن و ازدواج
در تحقيقي كه توسط طوبي ذوالفقاري پژوهشگر فرهنگي انجام شده است به اين نتيجه‌ رسيده‌اند كه در همين مشكلي كه جوانان در تشكيل عائله با آن روبرو مي‌شوند مشكل مسكن و خانه است.
۱۹.مساله كار و استقلال
مهمترين مساله كاهش ازدواج در جوانان ايران مساله كار آنها مي‌باشد. هجوم به ادارت دولتي مساله‌ لب ريزي ظرفيت استخدامي را پيش آورده است.
اينك مدتي است كه ظرفيت استخدامي دولت كم و بيش به انتها رسيده است متاسفانه منع استخدام به جز در مواردي استثنايي به ويژه براي افراد خاص تنها راه چاره‌اي است كه توانسته براي جلوگيري از انفجار تراكم استخدامي بينيشند و زمينه كارهاي توليدي مترقي هم به مراتب كمتر از تعداد تقاضاي موجود است. در اين صورت جوانان براي تامين نيازهاي خود تا حدود زيادي به والدين وابسته‌اند و تا زماني كه وابستگي وجود دارد نيازي به انتخاب همسر احساس نمي‌گردد او مي‌بيند كه تنش رو به افزايش است و بايد مستقل گردد و خود تامين كننده نيازهايش باشد ولي با اين هزينه‌هاي سنگين و بدون شغل چگونه مي‌تواند اميدي قاطع به امنيت اقتصادي آينده خود داشته باشد.
۲۰. ناكافي بودن فرهنگ‌سازي ازدواج از طريق رسانه‌ها
در جهان امروز وسايل ارتباط جمعي همچون راديو، تلويزيون و سينما و مطبوعات با انتقال اطلاعات ومعلومات جديد مبادله افكار و عقايد عمومي در راه توسعه فرهنگ و تمدن بشري نقش بزرگري به عهده گرفته‌اند، به طوري كه بسياري از دانشمندان عصر كنوني زندگي انسان را عصر ارتباطات نام گذاشته‌اند.
جايگاه وسايل ارتباط جمعي به طور عام و مطبوعات به طور خاص در شرايط فعلي عصر ارتباطات ضروررتي عمده براي تحقيقات ارتباطي اجتماعي تلقي مي‌شود.
روزنامه‌ها و مطبوعات ۳ مشخصه دارند كه ساير رسانه‌ها ندارند:
الف) وسعت ب) دوام ج) تنوع
اين وسايل ارتباطي از ابزارهاي قوي برقراري ارتباط با مخاطبين جوان مي‌باشد و مي‌توانند در زمينه فرهنگ‌سازي ازدواج بسيار موثر باشند و ليكن از اين ابزار به صورت بهينه استفاده نشده ونمي‌شود.
در يك تحقيق ميداني كه به بررسي و مقايسه ساختار مطالب ۱۰ هفته نامه كشور توسط دكتر نعيم بديعي دانشگاه گروه علوم ارتباطات اجتماعي دانشكده علوم اجتماعي انجام شده است.
موضوعات نظامي- دفاع، خشونت‌هاي سياسي ۳/۴۴ درصد فراواني
موضوعات روابط خارجي با ۱/۱۵ درصد فراواني
موضوعات داخلي- سياسي با ۱۲ درصد فراواني
موضوعات اقتصادي، تجاري، بازرگاني با ۷/۴ درصد فراواني
موضوعات حوادث، اتفاقات با ۷/۵ درصد فراواني
موضوعات توسعه با ۷/۵ درصد فراواني
موضوعات مذهبي با ۳/۶ درصد فراواني
و ساير موضوعات با ۳۰/۶ درصد فراواني [۱۰]
مساله ازدواج و موضوعات مربوط به آن در بخش ساير موضوعات قرار مي‌گيرد كه نشان از ناكافي بودن فرهنگ سازي ازدواج از طريق رسانه‌ها است.
۲۱.اينترنت و ازدواج
فناوري اطلاعات و ارتباطات كه در اينترنت نمود واضح به خود مي‌گيرد گسترده كابرد و تاثيرات آن در ابعاد مختلف زندگي امروزي و آينده جوامه بشري به يكي از مهم‌ترين مباحث روز جهان مبدل شده است.
اين ابزار خارق‌العاده ارتباطي در عرصه ازدواج نيز تاثيرات مختلفي گذاشته است. صرف نظر از تعاريف متنوع و دامنه وسيع كاربرد فناوري اطلاعات و ارتباطات در بخش‌هاي مختلف زندگي بشري اينترنت باعث شده است كه ازدواج مقولات متفاوت و مختلفي را آغاز نمايد. دسترسي سريع به اطلاعات پايگاه‌هاي ازدواج، سايت‌هاي همسريابي و برقراري ارتباط آحاد جامعه و دختران و پسران بدون در نظر گرفتن فواصل جغرافيايي و فارغ از محدوديت‌هاي زماني محوري‌ترين دستاور اين فناوري است. بر همين اساس نظريه‌هايي مانند ايجاد شهرهاي مجازي، اتاق‌هاي مجازي گفتگو آموزش الكترونيكي احكام ازدواج و خانواده مطرح گرديد و ظرف چند سال اخير در برخي از كشورها پيشرفت‌هاي قابل توجهي نموده است. مزاياي عملي شدن اين نظريه‌ها، استفاده از فناوري اطلاعات و ارتباطات و اينترنت در زمينه ازدواج را به يك موضوع روز تبديل كرده است. كاربرد شبكه اينترنت توسط سازمان‌هاي غيردولتي در امر ازدواج جهت ارائه خدمات و اطلاعات به جوانان، ساير موسسات خيريه ازدواج و فعال در امر ازدواج جوانان اين ابزار ارتباطي را به يك وسيله مفيد در موضوع ازدواج تبديل كرده است. ازدواج اينترنتي موضوع جديدي است كه روز به روز افزايش مي‌يابد در اين شيوه ارتباطات افراد بدون ساختمان و ديوار و بدون واسطه به صورت ۲۴ ساعته قابل دسترسي مي‌باشد. با ايجاد چنين امكاناتي است كه جوانان به راحتي وارد يك سايت اينترنتي شده به آن دسته از خدمات و اطلاعات ازدواج مورد نياز خود دسترسي پيدا مي‌كنند و در واقع شيوه سنتي ارتباط و تعامل دختران و پسران با همديگر تغيير مي‌كند. متخصصان فناوري اطلاعات و ارتباطات بر اين باورند كه شفاف شدن گفتگوهاي دختران و پسران، افزايش دقت و شفافيت در كار N.C.Oهاي ازدواج برخورداري از امكانات ارتباطي بدون هزينه مزاياي است كه با اينترنت متصور است.
اينترنت تا حدودي جايگاه افراد سنتي و ارتباطات سنتي را كه دختر را به پسر و بالعكس معرفي مي‌كرد پر نموده است.به رغم مزاياي كه تاكنون براي انترنت در زمينه ازدواج عنوان شده خطراتي نيز در اين نوع همسريابي نوين وجود دارد كه دزدي اطلاعات و ورود افراد شر به سايت‌هاي ازدواج و نامشخص بودن هويت واقعي افراد از جمله آنها است. از سوي ديگري در كل نظام ازدواج اينترنتي اولين مشخصه آن سرعت است و دقت سحت و كنترل آمار و ارقام و استفاده صحيح از فرم‌هاي استاندارد مربوط بسيار حائز اهميت مي‌باشد و براي تصحيح اشتباهات ثبتي فرصت كوتاه است. همچنين سوء استفاده كنندگان جنسي از اين ابزار وسيع استفاده مي‌كنند.
با اين وجود به صرف وجود برخي خطرات نمي‌توان از كارايي بالا و دستاورهاي مهم اينترنت در زمينه ازدواج چشم پوشيد و ليكن استفاده از اين ابزار براي گسترش ازدواج جوانان نيازمند ايجاد بسترهاي فكر و فرهنگي براي پذيرش آن از طرف جامعه، ايجاد بسترهاي فكري و فرهنگي براي پذيرش آن از طرف جامعه، رفع موانع حقوقي و قانوني و تامين پيش نيازهاي سخت افزاري و نرم افزاري است.
دامنه فناوري اطلاعات و ارتباطات از طريق اينترنت بحث مهم آموزش را نيز در زمينه ازدواج در بر گرفته كه در مبحثي با عنوان آموزش ازدواج اينترنتي مورد تاكيد محققان و صاحب نظران واقع شده و دنبال مي‌شود. اين شيوه آموزشي مختص محيط يا افراد خاصي نيست و همه افراد علاقه‌مند به تحصيل اعم از بيكار و يا شاغل مي‌توانند از آن استفاده كنند. در روش يادگيري جمعي نيز با استفاده از ابزارهاي مختلفي چون سالن‌هاي تبادل نظر و گفتگوي اينترنتي دانشجويان به طور همزمان در اينترنت حضور يافته و درمورد موضوعات درسي و يا تمرين‌ها و تحقيقات ارائه شده از طرف استاد به بحث و تبادل نظر مي‌پردازند. در مقابل مزاياي اينترنت در بحث ازدواج معايب آن نيز هر روز در صفحه حوادث روزنامه‌ها به چشم مي‌خورد افراد شياد و پليد از طريق اتاق‌هاي گفتگو مجازي به شيوه‌هاي مختلف افراد را مورد اغوا قرار داده و با قول‌هاي ازدواج آنها را به انحراف مي‌كشانند.امروزه دنياي ارتباطات فرصت‌هاي جديدي را مقابل و پيش روي نسل جوان قرار داده است امروز مردم به لحاظ فرهنگي رها هستند و گزينه‌هاي مختلفي براي تعيين نوع و سبك زندگي خود دارند. مجموعه فرصت‌ها و امكاناتي كه ارتباطات از جمله اينترنت براي جوان امروز ايجاد كرده است مفهوم سبك زندگي را در جامعه مدرن مطرح مي‌كند. دكتر مهدي زاده عضو هيات علمي دانشگاه علامه طباطبايي در خصوص تاثير اينترنت بر سبك زندگي اظهار مي‌دارد: بر اساس نتايج تحقيقات گونه‌هاي مختلفي از روابط بين رسانه‌ها و جامعه مورد توجه قرار گرفته است. از جمله اين گونه‌شناسي‌هاي «رويكرد ايده‌آلي» است. به اين معنا كه اينترنت بر دگرگوني‌ها و ساخت اجتماعي اثرگذار هستند اساس دگرگوني‌ها ارزش‌هاي فردي از يك ديدگاه ايده‌آلي به اين صورت مطرح مي‌شود كه اينترنت به اشاعه يك مقام ارزشي فردي كمك مي‌كند كه خواهان نوآوري، خلاقيت و مصرف است. همچنين جامعه شناسان متعقدند كه تصوير ذهني ترسيم شده توسط اينترنت خارج باعث به وجود آمدن يك نوع قضاوت و ارزش در ذهن افراد در خصوص واقعيت‌هاي اجتماعي مي‌شود. اينترنت مي‌تواند به عنوان منشا سبك زندگي در رفتار قلمداد شده و ارزش‌ها و نگرش‌ها را در ذهن افراد ايجاد كند. اينترنت مي‌تواند با تغيير عوامل غير اقتصادي منجر به تغيير سليقه و در نتيجه الگوي مصرف را نيز درجامعه تغيير دهد. در ارتباطات از نوع اينترنت اين اينترنت است كه به افراد اطلاعات مي‌دهد و مشخص مي‌كند كه فرد در حوزه‌هاي متفاوت چه گزينه‌هايي دارد و چگونه مي‌تواند از بين آنها دست به انتخاب زند. اينترنت امروزه در زندگي جوانان بخش عمده‌اي را فرا گرفته است و اين مساله باعث شده است كه جوانان از ارتباطات سنتي به دور باشند و نتوانند خود را بنمايانند و يا جفت خود را دريابند مشغول شدن بيش از اندازه جوانان به اينترنت آنان را از دايره ارتباطات زباني، كلامي و ديداري و شنيداري دور مي‌سازد و اين معضل را به وجود مي‌آورد كه نتوانند به همسريابي صحيح بپردازند. اينترنت هويت يابي جوانان را به تاخير مي‌اندازد و اين مساله در ازدواج آنها تاثيرگذار است.
۲۲.معايب اينترنت
اينترنت معايب زيادي هم دارد و به ازدواج آسيب وارد مي‌سازد و اين فرآيند تكنولوژيكي كاملا مدرن كه زندگي بشريت را با تحولي جديد روبه‌رو ساخته است امروزه يكي از خطرناك‌ترين و فعال‌ترين عوامل فروپاشي كانون خانواده است. كارشناسان روانشناسي تاثير برنامه‌هاي ضد اخلاقي و ضد حقوق خانواده براي ازدواج‌هاي جوان را يكي از عوامل افزايش تمايل خانواده‌ها به زندگي انفرادي و ؟؟ اين مهم آنقدر در سطح جوامع اروپايي و آمريكايي غرب شده‌اي كه چندي پيش خبر تصويب طرحي از سوي مجلس نمايندگان آمريكا درجهت الزام شركت‌هاي پخش فيلم براي خودداري از پخش برنامه‌هاي منافي حقوق خانواده و بالا ضمن منافي عفت در ساعت اوليه شب در سطح مخافظ خبري جهان منعكس شد حتي تعدادي از كشورهاي اروپايي و آسيايي با تسليم شكايت و درخواست‌هايي به سازمان‌هاي مختلف حقوق بشر… از گسترش رو به فزون فرهنگ آمريكايي كه غالبا به انزوا و زندگي بدون كانون خانواده مي‌نمايد ابراز نگراني و خطر نمودند. آنچه در اين بين مهم و قابل ذكر است رشد روز افزون اين پديده در ميان شهروندان كشور ما مي‌باشد!
بررسي برخي از پرونده‌هاي موجود در دادگاه‌هاي خانواده تاثير اين مطلب را در پديده طلاق كاملا واضح مي‌سازد كه در مجموع خبر از فاصله گرفتن زوجين (هر كدام به نحوي) از تعهداتي خانوادگي، كم رنگ شده و عشق و علاقه در زندگي و توجه به مسائل ضد اخلاقي، داشتن انتظارات غير متعارف و ضد اخلاقي زوجين در زندگي از همديگر تقليد از مدال‌هاي پخش شده غربي در جميع جهان زندگي و… برخي از تاثيرات اينترنت مي‌باشد.

نظر بدهید